Gỡ điểm nghẽn khuyến nông, nâng giá trị nông sản

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác khuyến nông đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện, từ kiện toàn nhân lực, tăng nguồn lực cơ sở đến chuyển giao công nghệ và kết nối thị trường. Tại hội nghị chuyên đề ngày 23/10, nhiều ý kiến thẳng thắn chỉ ra những bất cập, đề xuất giải pháp đưa khuyến nông trở thành động lực thúc đẩy sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập cho nông dân.

Thiếu nhân lực, khuyến nông cơ sở chịu áp lực

Sáng 23/10, tại phường Tuy Hòa, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị triển khai Nghị định số 268/2026/NĐ-CP của Chính phủ về khuyến nông, kết hợp đánh giá một năm thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Hội nghị thu hút đông đảo đại biểu, chuyên gia và cán bộ chuyên môn tham dự, cùng trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả khuyến nông trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Một trong những vấn đề được các đại biểu tập trung phân tích là sự chênh lệch giữa yêu cầu nhiệm vụ và nguồn lực thực tế tại cơ sở. Theo báo cáo của Trung tâm Khuyến nông tỉnh, toàn tỉnh đã bố trí 102 viên chức về các xã, phường, nhưng đến giữa tháng 10/2026, mới có 62 người làm việc tại 58 địa phương. Trong khi đó, 68/102 trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cấp xã đã bố trí nhân sự thực hiện nhiệm vụ khuyến nông.

Những con số này cho thấy mạng lưới khuyến nông đang trong quá trình củng cố, chưa bảo đảm đồng đều về nhân lực và điều kiện hoạt động. Nếu không sớm tháo gỡ, việc tổ chức tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn, hướng dẫn quy trình sản xuất và hỗ trợ nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật có thể gặp khó khăn, nhất là tại những địa bàn có diện tích sản xuất lớn, ngành hàng đa dạng.

Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, phát biểu tại hội nghị, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới hoạt động khuyến nông, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật đến gần hơn với nông dân.

Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk nhấn mạnh, yêu cầu duy trì tính liên tục của hoạt động chuyên môn trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý. Theo bà, nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường phối hợp giữa cơ quan chuyên ngành cấp tỉnh với chính quyền cấp xã, phân định rõ trách nhiệm và đưa cán bộ khuyến nông bám sát địa bàn.

Thay vì triển khai hoạt động theo kế hoạch chung một cách dàn trải, công tác khuyến nông cần xuất phát từ nhu cầu của người sản xuất, điều kiện từng vùng và những khó khăn cụ thể trong quá trình canh tác. Việc tháo gỡ vướng mắc về nhân lực, kinh phí và cơ chế phối hợp vì thế phải được thực hiện đồng bộ, tạo điều kiện để cán bộ thực sự hỗ trợ được nông dân.

Từ thực tiễn địa phương, ông Lê Hữu Phúc, đại diện UBND xã Tuy An Nam cho rằng, khuyến nông cơ sở cần chuyển từ truyền đạt kiến thức kỹ thuật sang đồng hành cùng người dân trong tổ chức sản xuất. Cán bộ khuyến nông phải nắm được nhu cầu thị trường, hướng dẫn lựa chọn quy trình phù hợp, hỗ trợ hình thành vùng nguyên liệu và thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp.

Theo ông Phúc, muốn các mô hình phát huy hiệu quả, địa phương cần chủ động khảo sát nhu cầu, lựa chọn nội dung hỗ trợ sát thực tế và tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn. Đào tạo đội ngũ, bổ sung tài liệu hướng dẫn và huy động nguồn lực xã hội cũng là những giải pháp cần được quan tâm.

Đưa khuyến nông vào chuỗi giá trị, lấy hiệu quả làm thước đo

Không chỉ dừng ở những khó khăn về tổ chức bộ máy, hội nghị còn đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận khuyến nông trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp phải đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và cạnh tranh thị trường ngày càng cao.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia chia sẻ giải pháp nâng cao năng lực khuyến nông, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và gia tăng giá trị nông sản.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng, Nghị định số 268/2026/NĐ-CP là cơ sở để đổi mới hoạt động khuyến nông theo hướng linh hoạt, thiết thực và phù hợp với mô hình quản lý mới. Trọng tâm không còn là chuyển giao kỹ thuật đơn lẻ mà phải hỗ trợ nông dân xuyên suốt quá trình sản xuất, từ lựa chọn đầu vào, kiểm soát chất lượng đến tổ chức tiêu thụ sản phẩm.

Theo ông Thanh, khuyến nông nhà nước cần giữ vai trò kết nối, điều phối, đồng thời mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã, viện nghiên cứu, trường đại học và lực lượng khuyến nông cộng đồng. Hiệu quả không nên chỉ được đo bằng số lớp tập huấn hay số lượt người tham dự, mà phải thể hiện qua mức độ áp dụng tiến bộ kỹ thuật, khả năng giảm chi phí, nâng chất lượng sản phẩm và cải thiện thu nhập của nông dân.

Các đại biểu, chuyên gia tập trung thảo luận tại hội nghị, thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, đồng thời đề xuất giải pháp đổi mới phương thức hoạt động.

Đối với Đắk Lắk, định hướng này đặc biệt quan trọng khi các ngành hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu và sầu riêng đang chịu sức ép về chất lượng, tính minh bạch và yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Khuyến nông cần gắn với chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và phát triển các chuỗi liên kết có trách nhiệm.

Những ý kiến tại hội nghị cùng hướng đến yêu cầu đưa khuyến nông ra khỏi cách làm thiên về hành chính, tăng cường hỗ trợ thực chất tại đồng ruộng và gắn chặt với nhu cầu thị trường. Để làm được điều đó, Đắk Lắk cần đồng thời củng cố nhân lực cơ sở, hoàn thiện cơ chế phối hợp, huy động nguồn lực xã hội và đổi mới phương thức chuyển giao công nghệ.

Khi khuyến nông trở thành cầu nối hiệu quả giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân, tiến bộ kỹ thuật mới có thể chuyển hóa thành năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế. Đây cũng là nền tảng để nông nghiệp Đắk Lắk phát triển theo hướng xanh, bền vững, nâng sức cạnh tranh của nông sản và cải thiện sinh kế cho người dân nông thôn./.

Nguồn: Kinhtenongthon.vn